АХЕТОВА Әлия/АХЕТОВА Алия

Ахетова Әлия – қоғам қайраткері, публицист, ұстаз

1961 жылы Көкшетау қаласында майдангер, журналист Қойшыбай Ахетұлы Ахетовтың көп балалы отбасында дүниеге келген. 1978 жылы Көкшетау қаласының №1 орта мектебін бітірген. Алғашқы жоғары білімін 1983 жылы Алматы қаласындағы Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институтында – филология факультетінің орыс бөлімінде (үздік дипломмен) алды.

1987 жылы Алматы қаласындағы Қазақ КСР ҒА Философия институты жанындағы Жоғары оқытушы мектебін аяқтады.

2004 жылы екінші жоғары білімді Ш.Уәлиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік педагогикалық институтында«Тарих, құқық және экономика негіздері» мамандығы бойыншаалды.

Еңбек жолын 1983 жылы Көкшетау қаласындағы №8 мектепте мұғалімдік қызметтен бастады, кейін Алматы қаласындағы №74 мектепте жұмыс істеді. 1988-1995 жылдар аралығында Алматы қаласындағы КазИФК оқытушысы, Алматы қаласындағы Абай атындағы ҚазПИ-дің аспирантурасында сырттай оқыды.

Қазіргі таңда – Көкшетау қаласындағы №5 «Таңдау» көпсалалы гимназиясының жоғары санатты тарих пәнінің мұғалімі, облыстық «Акмолинская правда» газетінің әлеуметтік мәселелер, мәдениет және білім беру бөлімінің шолушысы.

Қазақстан Республикасы Журналистер одағының мүшесі, Қазақстан халқы Ақмола Ассамблеясы Кеңесінің мүшесі, Қазақстан халқы Ақмола ассамблеясы Ғылыми-талдау орталығының мүшесі, Ғылыми-зерттеу ұйымының мүшесі және Ақмола облыстық тарихи-өлкетану мұражайының әдістемелік кеңесі, Көкшетау қаласы әкімі жанындағы діни бірлестіктермен байланыс жөніндегі кеңестің мүшесі. Ақмола облысының орыс драма театрының  Көркемдік кеңесінде тұрады.

Сонымен қатар, келесі жұмыстардың авторы: Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің тапсырысы бойынша «Қазақстан жүрегімде» (2009 ж.), «Саған, қалам менің» кітабы (2005), «Дала аңыздары» альманахы. (2011 ж.), «Жүректі не толғандыратыны туралы» (2014 ж.), 2016 жыл мен 2019 жылдары шығарылған, «На той войн, незнаменитой» аумағындағы ауған ардагерлерінің қозғалысы, Ауғанстандағы соғыс қатысушыларына арналған кітаптар.

Медицина аумағындағы Мемлекеттік сыйақының лауреаты, профессор, медицина ғылымының докторы Амир Амантаевич Ахетовтің естелігіне арналған, 2020 жылы «Жил я впервые на этой земле» атауымен шығарылған кітап.

Көкшетау жерінде туылған көрнекті шығармашыл замандастар, тұлғалар туралы «Вселенная Казахстан» атауымен 2021 жылы Таллинде «Павел Макаров» баспасында шығарылған кітап.

Ш. Уәлиханов Университетінің 60-жылдық мерейтойына арналған Алия Ахетова туралы көпшілік эсселер мен сұхбаттар жазылған кітап  2022 жылдың қыркүйек айында көпшілікке ұсынылып жарыққа шығады.

Жабал Ерғалиевтің орыс тілінде жазылған «Лето без дождя» жинағы 2012 жылы жарияланды, редактор Алия Ахетова.

Онымен «Қазақстан тарихы – халықтар достығы тарихы» әдістемелік құралы және ААНК мектеп балалар ассамблеясының үйлестірушілеріне арналған практикалық құрал (2012 ж.) жарияланды.

Қазіргі уақытта оның екі еңбегі басылымға дайын: неміс суретшісі Роберт Хеттихтің шығармашылығына арналған кітап, және медбике Ташмуканова – Ережепова Раузаның естелігіне арналған «У войны не женское лицо» кітабы.

Алия Ахетова Ақмола облысы аумағында тұратын жерлестеріне, жауынгер-интернационалистерге арналған жаңа кітапқа материалдар жинауды белсенді түрде жалғастыруда, басылым әскерлердің Ауғанстаннан шығарылғанына 35 жыл толуына орай дайындалып жатыр.

2000 жылдан бастап Алия Ахетова әлеуметтік саланың бақылаушысы ретінде «Акмола правда» және «Степной маяк» газеттерінің беттерінде облыстың білім және мәдениет саласына қатысты материалдарын жариялап келеді.

2015 жылдың мамыр айынан бастап Алия Ахетова танымал «Аргументы и факты-Казахстан» бұқаралық газетінде облыс бойынша тілші болып қызмет атқарды, ол басылым жалғастырылуда, оның облыстық мәдениет саласына қатысты материалдары «Комсомольская правда» Қазақстандық басылымында тұрақты жарияланып тұрады.

Ұзақ жылдар бойы, 2000 жылдан бастап Алия Ахетова ширек ғасыр еңбек еткен мектеп – «Таңдау» гимназиясы туралы көп жылдар бойы жергілікті баспасөзде көптеген материалдар жариялады, бұл ұзақ мерзімді жұмыс нәтижесінде екі басылым пайда болды: 2012 жыл – гимназия директоры Виктор Николевич Пшеничный туралы «Человек Добра» кітабы және Нонна Зиборованың құрастыруымен «Шаттық мектебі» деген атпен 2020 жылы жарық көрген кітап.

Гимназияның сайтында Алия Ахетованың гимназияның айбынды тұлғалары мен ұстаздары туралы материалдары тұрақты түрде жарияланып тұрады.

Гендерлік теңдік мәселелерін үздік көрсетуге арналған облыстық байқаудың жеңімпазы (желтоқсан 2013 ж.), азаматтық бейбітшілік пен келісім мәселелерін үздік көрсетуге арналған облыстық байқаудың жеңімпазы (2011), облыстық «Алтын қалам» («Алтын қалам») байқауының «Жаңа Буын»номинациясы бойынша жеңімпазы.

Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздерін үздік жариялау облыстық байқауының жеңімпазы (2010). Облыстық этножурналистика байқауының «Ассамблея жастар қанаты» номинациясы бойынша жеңімпазы -2014 ж.

 

Республикалық этножурналистика байқауының жеңімпазы, 2016 – 1 жыл.

ҚХА-ның мерейтойлық жылдарында Қазақстан халқы Ассамблеясының «Бірлік» алтын медалімен марапатталды.

Бірнеше рет Қазақстан Республикасы Президентінің, Ақмола облысы әкімдерінің «Алғыс хаттарымен» марапатталған, 2012 жылы Ақмола облысының әкімі Қайрат Қожамжаровтың «ААНК мектеп ассамблеясының үздік үйлестірушісі» грантының иегері атанды.

2021 жылы Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары Ералы Тоғжановтың Құрмет грамотасымен марапатталды.

Екі бала тәрбиелеп отыр: ұлы Жандос пен қызы Ақмарал.

 

Ахетова Алия – общественный деятель, публицист, педагог.

Родилась 27 ноября в 1961 году в городе Кокшетау в многодетной семье фронтовика, журналиста КойшибаяАхетовичаАхетова. В 1978 году окончила среднюю школу № 1 города Кокшетау.

Первое высшее образование получила в  Казахском Государственном Женском Педагогическом институте г.Алма-Ата в 1983 году – филологический факультет, русское отделение (Диплом с отличием).

В 1987 году завершила обучение в  Высшей школе лектора при Институте философии АН КазССР в городе Алма-Ата.

В 2004 году получила второе высшее образование в  Кокшетауском Государственном Педагогическом Институте им. Ш.Уалиханова  по специальности «История, основы права и экономики».

Трудовую деятельность начала в 1983 году учителем СШ №8 города Кокшетау, затем работала в  СШ №74 города Алма-Ата. С 1988 по 1995 год являлась преподавателем КазИФК города Алма-Ата, заочно обучаясь в аспирантуре КазПИим.Абаяг.Алма-Ата.

В настоящее время – учитель истории высшей категории многопрофильной гимназии № 5 «Тандау» г. Кокшетау, обозреватель по вопросам социальной сферы, культуры и образования областной газеты «Акмолинская правда».

Член Союза журналистов РК, член Совета ассамблеи  Акмолинской ассамблеи народа Казахстана,  член научно-аналитического центра Акмолинской ассамблеи народа Казахстана, член Научно-методического совета Амолинского областного историко-краеведческого музея, член Совета по связям с религиозными объединениями при акимег.Кокшетау. Состоит в Худсовете Акмолинского русского драмтеатра.

Автор произведений: Книга по заказу Министерства образования и науки РК «Казахстан в сердце моем» (2009),

Книга «Тебе, мой город» (2005),

«Легенды Степи» (2011),

« О том, что волнует сердце» (2014 год),

Книги, посвященные участникам войны в Афганистане, ветеранам афганского движения в области «На той войн , незнаменитой», изданные в 2016 и  2019-м году,

Книга, изданная в 2020 году под названием «Жил я впервые на этой земле», посвящена памяти доктора медицинских наук, профессора, лауреата Государственной премии в области медицины Амира АмантаевичаАхетова,

Книга, изданная в издательстве «Павел Макаров» в Таллинне в 2021-м году под названием «Вселенная Казахстан» о выдающихся творческих современниках, личностях, рожденных в благословенном краю Кокшетау

В сентябре 2022-го года выходит в свет и будет представлена общественности книга, посвященная 60- летнему юбилею Университета Валиханов, большинство очерков и интервью в которой написано АлиейАхетовой.

В 2012-м году опубликован сборник Жабала Ергалиева на русском языке «Лето без дождя», редактор Алия Ахетова.

Ею опубликованы методическое пособие «История Казахстана- история дружбы народов» и практическое пособие для координаторов Школьных детских ассамблей  ААНК(2012).

В данное время практически готовы к изданию ее два труда : книга, посвященная памяти медицинской сестры Раузы Ережеповой – Ташмукановой «У войны не женское лицо» и книга, посвященная творчеству немецкого художника Роберта Хеттих.

АлияАхетова продолжает активный сбор материалов для новой книги, посвященной землякам, воинам- интернационалистам, проживающим на территории Акмолинской области, издание готовится к 35-летию вывода войск из Афганистана.

На страницах «Акмолинской правды» и «Степного маяка» с 2000-года АлияАхетова публикует свои материалы об образовании, культуре региона в качестве обозревателя социальной сферы.

В популярной массовой газете «Аргументы и факты-Казахстан»АлияАхетова с мая  2015 года проработала собкором по региону, где продолжает и теперь печататься,  регулярно публикуются ее материалы о культурной сфере края и  в казахстанском издании «Комсомольская правда».

В течение долгих лет, с 2000 – года Алия Ахетова публиковала в местной печати множество материалов о школе, в которой проработала четверть века – гимназии «Тандау», этот многолетний труд вылился в два издания: 2012-год книга о директоре гимназии Викторе Николевиче Пшеничном «Человек Добра» и книга, изданная в 2020- году под названием «Школа радости», дизайн Нонны Зиборовой. На сайте гимназии регулярно публикуются материалы Алии Ахетовой о знаковых личностях гимназии, ее учителях.

Победитель областного конкурса на лучшее освещение вопросов гендерного равенства (декабрь 2013 ), призер областного конкурса на лучшее освещение вопросов гражданского мира и согласия (2011 год), неоднократный победитель областного конкурса журналистов «Алтын калам» («Золотое перо»).

Победитель областного конкурса на лучшее освещение государственной символики РК (2010 год). Победитель областного конкурса этножурналистики в номинации « Молодежное крыло Ассамблеи»-2014года.

Победитель Республиканского конкурса этножурналистики, 2016-1 год.

Награждена золотыми медалями «Бирлик» («Единство») Ассамблеи народа Казахстана в юбилейные годы АНК.

Многократно отмечена «Алгыс хат» («Благодарственными письмами»)  Президента РК, акимов Акмолинской области, в 2012 году стала обладателем  гранта  акима Акмолинской области Кайрата Кожамжарова  «Лучший координатор Школьной ассамблеи  ААНК».

В 2021-году отмечена грамотой вице-премьера Правительства РК Ералы Тогжанова.

Воспитала двух детей: сына Жандоса и дочь Акмарал.

Шығармалары/Произведении:

  1. Ахетова Ә. «На той войне незнаменитой…».- Көкшетау: Келешек-2030.- 2017.- 180 б.
  2. Ахетова Ә. Тебе, мой город… .- Көкшетау.- 2005.- 77 б.

7