Сыздықов Хажымұрат 1920 жылы 18 желтоқсанда бұрынғы Көкшетау облысы, Чкалов ауданы, Қарағаш ауылында туған. Қызылжар (Петропавл) қаласында «Қазақ коммунасы» балалар үйінде (1931–1936), кейін интернатта тәрбиеленіп, 1938 жылы сондағы қазақ орта мектебін бітіреді. Алматыда Абай атындағы Қазақ педагогика институтының 1-курсында оқып жүргенде, 1940 жылы әскер қатарына алынып, Батыс Белоруссияда Брест-Литовск қаласында әскери қызмет атқарады. Ұлы Отан соғысына қатысады. Жауынгерлік медальдармен марапатталған. Соғыстан кейін Абай атындағы ҚазПИ-дің филология факультетін бітірген (1957). Қазақ радиосында (1946–1947), Түрксіб темір жолы басқармасының «Теміржолшы» газетінің редакциясында әдеби қызметкер, тілші, «Мектеп» баспасында аға редактор (1956–1968), «Қазақ совет энциклопедиясында» аға ғылыми редактор (1968–1984) қызметтерін атқарған.Алғашқы өлеңдері 1938 жылы Солтүстік Қазақстан облыстық «Ленин туы» газетінде жарияланды. Соғыстан кейінгі кездерде республикалық баспасөз бетінде мақала, рецензия, очерк, аудармалары жарық көрді.Шығармашылығының негізгі саласы – көркем аударма. В. Васильевскаяның «Айнымас күресте» (1962) туындысынан бастап, И. Буниннің «Балқарағай» жинағын, Л.Н. Толстой шығармаларының бір томдығын, А.П. Чеховтың әңгімелерін, Д. Нгуги, Е.М. Ремарк романдарын, А. Макаенок, В. Шукшин, Н. Мирошниченко пьесаларын тәржімалаған. А. Чеховтың, И. Буниннің, Р. Тагордың, О. Генридің кейбір шығармаларын қазақ тіліне аударған. Қазақ жазушыларының шығармаларын орыс тіліне аударды. І дәрежелі Отан соғысы орденімен және медальдармен марапатталған. 2018 жылы дүниеден өткен. |
|
Сыздыков Хажимурат родился 18 декабря 1920 года в селе Карагаш Чкаловского района Кокшетауской области. В городе Кызылжар (Петропавловск) воспитывался в детском доме «Казахская коммуна» (1931-1936), затем в интернате, в 1938 году окончил Казахскую среднюю школу. Учился на 1 курсе Казахского педагогического института им. Абая в Алма-Ате, в 1940 году поступил в армию и служил в Западной Белоруссии в городе Брест-Литовске. Участвует в Великой Отечественной войне. Награжден боевыми медалями. После войны окончил филологический факультет КазПИ им. Абая (1957). Работал на Казахском радио (1946-1947), литературным работником в редакции газеты «Теміржолшы» управления Турксибской железной дороги, корреспондентом, старшим редактором в издательстве «Мектеп» (1956-1968), старшим научным редактором в «Казахской Советской Энциклопедии» (1968-1984). Первые стихи были опубликованы в 1938 году в Северо-Казахстанской областной газете «Ленинский флаг». В послевоенное время на страницах республиканской прессы публиковались статьи, рецензии, эссе, переводы. Основная сфера творчества-художественный перевод. Начиная с произведения В. Васильевской «В непоколебимой борьбе» (1962), сборник И. Бунина «Кедр», однотомник произведений Л.Н. Толстого, повести А.П. Чехова, романы Д. Нгуги, Е.М. Ремарка, пьесы А. Макаенок, В. Шукшина, Н. Мирошниченко – я не знаю. Перевел на казахский язык некоторые произведения А. Чехова, И. Бунина, Р. Тагора, О. Генриха. Переводил произведения казахских писателей на русский язык. Награжден орденом Отечественной войны I степени и медалями. Умер в 2018 году. |